Aansprakelijkheid mantelzorgers

Een mantelzorger is iemand die voor een langere periode intensieve zorg biedt aan een naaste. Momenteel telt Nederland ruim 4 miljoen mantelzorgers, waarvan ongeveer 600.000 mensen langer dan 3 maanden en meer dan 8 uur per week zorg aanbieden. Vaak is de zorgbehoevende een partner, ouder of kind van de mantelzorger, maar het kan ook een buur of een kennis zijn.

Omdat mantelzorgers met een kwetsbare groep zorgbehoevenden te maken hebben, is de kans aanwezig dat er een keer iets mis gaat. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een valpartij als gevolg van verkeerd gebruik van een tillift. Wanneer de hulpbehoevende als gevolg van de mantelzorg lichamelijk letsel of materiële schade lijdt, is het goed om te weten wie er verantwoordelijk is en dus aansprakelijk gesteld kan worden.

In dit kennisdossier vind je alle informatie over de aansprakelijkheid bij mantelzorg.

Verschil tussen een mantelzorger en een vrijwilliger

Mantelzorg wordt niet op professioneel niveau verleend en is dus altijd onbetaald. Dit in tegenstelling tot professionele zorg, die gegeven wordt door beroepsmatige medewerkers in de gezondheidszorg. Mantelzorg wordt daarom vaak vergeleken met vrijwilligerswerk vanuit een zorg- of welzijnsinstelling, zoals Vrijwillige Thuishulp, Buddyzorg of Georganiseerde Burenhulp. Hoewel zowel mantelzorgers als vrijwilligers geen beroepsmatige hulpverlening bieden, zijn er toch een aantal fundamentele verschillen tussen beiden. Als zij tijdens het verlenen van zorg schade aanrichten, zijn mantelzorgers en vrijwilligers ook op verschillende manieren verzekerd.

Het grootste verschil tussen beiden is dat een vrijwilliger zorg verleent in samenwerking met een professionele zorg- of welzijnsinstelling die een eigen aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) heeft afgesloten. Ook wanneer er geen arbeidsovereenkomst is gesloten, is er sprake van een formele band tussen de vrijwilliger en de instelling. Daarom zal bij schade de verantwoordelijkheid altijd liggen bij de zorginstelling en niet bij de vrijwilliger.

Een mantelzorger biedt in tegenstelling tot een vrijwilliger nooit zorg vanuit een professionele zorginstelling. Hij of zij doet dit op eigen initiatief. Als mantelzorger ben je daarom nooit verzekerd via een professionele zorginstelling.

Aansprakelijkheidsverzekeringen voor mantelzorgers

Een mantelzorger verleent zorg die voortvloeit uit de sociale band tussen de zorgverlener en de zorgbehoevende. Dit gebeurt zonder professionele hulp of begeleiding. De mantelzorger is daarom zelf verantwoordelijk voor de zorgverlening en de eventuele (schadelijke) gevolgen die daaruit kunnen voortvloeien. Het is dus verstandig om je als mantelzorger goed te verdiepen in deze aansprakelijkheid. In veel gevallen moet je namelijk zelf een verzekering regelen.

Het is ten eerste raadzaam om je als mantelzorger te verdiepen in de eventuele gratis aansprakelijkheidsverzekering vanuit de gemeente voor mantelzorgers. Deze verzekering voor particulieren geldt in de meeste gevallen voor schade aan spullen en personen, maar dekt geen verkeersaansprakelijkheid. Ook kunnen er per gemeente verschillen bestaan: vraag daarom de gemeente waarin u de zorg verleent om meer informatie.

Wanneer de gemeente geen of onvoldoende dekking biedt, kunt u overwegen een particuliere aansprakelijkheidsverzekering (AVP) af te sluiten. Doorgaans biedt AVP namelijk dekking voor schade die ontstaat als gevolg van mantelzorg.

Onderzoek

In het voorjaar van 2017 hebben wij onderzoek gedaan naar deze verzekering voor mantelzorgers. De de uitkomsten van dit onderzoek hebben geleid tot een aangenomen wetsvoorstel waardoor de informatie voor mantelzorgers is verbeterd.